فقه و اقتصاد
85 بازدید
موضوع: اقتصاد

فقه و اقتصاد دو علمی هستند که مشتمل بر مسائل می یاشند حال مرور بر این دو دانش و ارتباط آن ها  به هم مورد بررسی قرار می گیرد:

فقه: به بخش احکام ومعاملات تقسیم می شود که مشتمل بر قواعد فقه و احکام است از آنجایی بحث رابطه فقه و اقتصاد است بخش معاملات آن بیان می شود.

  • قواعد فقه معاملات به دو بخش قواعد عامه که در همه ابواب فقهی جاری می شوند و قواعد خاصه که فقط در معاملات است مثل قاعده اصاله الصحه و ... مجموعه قواعدی که در فقه معاملات انجام می شود بیان می شود
  • احکام فقه در مورد معاملات نیز از جهتی به حکم تکلیفی و وضعی تقسیم می شوند که در لسان اقتصاد به رفتار های اقتصادی انسان و روابط اقتصادی انسان تقسیم می شود آن هایی که مربوط به رفتار است یا در جانب کسب درآمد است یا در صرف درآمد .

اقتصاد : این علم باید به سه سوال پاسخ دهد تا علم نافع باشد : 1- آسیب شناسی وضعیت موجود 2- ترسیم وضعیت مطلوب 3- راهبرد وضعیت موجود به وضعیت مطلوب. این علم می تواند یک نگاه خرد داشته باشد و یا نگاع کلان.

الگو های رفتاری مطلوب ازدیدگاه اسلام و الگو های رابطه ای مطلوب از دیدگاه اسلام باید شناخته شود چون نظام اقتصادی مجموعه رفتار و روابط مطلوب است تا به اهداف مورد نظر اسلام در جامعهرسیده شود در واقع جامعه باید به این ها دسترسی پیدا کند ک نیاز دارد دانسته شودکه باید ها در روابط و رفتار چیست مصداق روابط ، بازار است به معنای نهادی موجوددررابطه با آن است. منتها این باید ها که در فقه بیان شده اند باید در فقه تغییراتی باشد تا جواب سوال بدهد 1- فقه از موضوعات فردی ارتقاء پیدا کند و به موضوعات اجتماعی بپردازد مثل تورم و جواز ایجاد آن در تورم و فقه رفتار های شخصیتهای حقوقی و اجتماعی را نیز بیان کند 2- از روش فردی به روش نظامی سیستمی ارتقاءپیدا کند یعنی در مجموع مورد مطالعه سیستمی قرار بگیرد.

حرکت از وضعیت موجود به مطلوب : این حرکت باید چارچوبش چگونه باشد و اصول روش باید به چه صورت تعریف شوددر واقع مطلبی این چنینی در کلام فقها یافت نمی شود و این گونه وارد بحث نشده اندولی زیربنای اقتصاد است مثل مالکیت دولتی و خصوصی و مالکیت عمومی حال این که درمعاملات حدودی در معاملات است آیا دولت چگونه می تواند دخالت کند و مردم مسئولیتش چیست ؟

علم اقتصاد وظیفه آسیب شنناسی وضعیت موجود را دارد و این مطالعه ها را انجام می دهد لکن بعد از شناخت آسیب ها در چارچوب آن راهبرد ها شروه به دادن شیوه برای رسیده به مطلوب است

رابطه : حال این رهابرد هاباید در چارچوب فقه باشد تا نتیجه مطلوب اقتصادی در نظر اسلام را بدهد ، غیر فقیهنمی تواند سیاست پیشنهاد کند بلکه باید یک فقیه باید در جمع مرکب بین رشته ای سیاست این راهبرد ها را بیان کند

رشته نظام = مطلوب

رشته مذهب = چارچوب

رشته اقتصاد = موجود

فقبه باید با مطالعه موجودو آمیخته کردن چارچوب با آموزه های فقهی تا نتیجه ای که مورد نظر اسلام در مطلوب است برآورده کند.

لذا فقیه باید موضوعات اقتصادی را بشناسد و این لازمه دارد با شناخت فضاهای اقتصادی دارد

حجت الاسلام میر معزی 19اسفند 1393