دو وجه تمایز قطع طریقی و موضوعی
96 بازدید
تاریخ ارائه : 12/24/2014 11:45:00 AM
موضوع: فقه و اصول

وجه خاص اول قطع اگر طریقی باشد در اثبات حکم برای متعلقش فرقی نمی کند که از چه راهی و با چه خصوصیاتی به وجود آمده باشد چون فرض بر آن بود که قطع طریق به واقع است به همین جهت امکان ندارد که شارع از آن نهی کند. چرا که به مجرد چنین قطعی صغرا و کبرا برای اثبات حکم برای متعلق تشکیل می شود دلیل مهمی که شیخ برای عدم امکان نهی شارع ذکر می کند تناقض آشکار بین حکم ثابت شده برای نفس موضوع و نهی شارع می باشد.اما در قطع موضوعی شارع می تواند از راه هایی که به قطع رسیده می شود نهی کند چون در حقیقت قطع موضوع حکم شارع است و هیچ منعی وجود ندارد که شارع در موضوع حکم خود تصرف کند ، برای دانستن دایره اثبات حکم به وسیله حد وسط که قطع است باید به دلیل یعنی سعه یا ضیق موضوع حکم نگاه کرد تا بدست آورد که آیا قطع به طور مطلق مورد موضوع حکم است ویا ویژگی خاصی مد نظر شارع بوده و آن را لحاظ کرده است و قطع با این خصوصیات موضوع حکم قرار گرفته است؟در نتیجه قطع موضوعی دارای سه حالت در لحاظ دایره موضوع دارد 1- قطعی که در موضوع لحاظ شده به صورت مطلق اعتبار داده شده باشد. 2- قطع موضوعی بر اساس ویژگی های خاصی اعتبار داده شده باشد. 3- قطعی که برای قاطع به صورت طریقی است به نسبت غیر قاطع موضوع حکم شرعی گرفته باشد. وجه خاص دومقطعی که طریق به واقع است قابلیت این را دارد که امارات شرعیه و برخی از اصول عملیه در مقام عمل مکلف جایگزینش بشود. ولی قطع موضوعی همیشه اینگونه نیست بلکه بستگی به تصرف شارع در موضوع که همان قطع است دارد که یا با دلیل خاص موضوع را از قطع گسترش دهد و یا این که تنها به قطع برای اجرای حکم بر موضوع راضی شود.